|
آینده
ایران
بررسی
مشکلات گسترده و پیچیده فرهنگی – اجتماعی درامروز ایران
میزگرد
اول – پاریس
شنبه 13
بهمن
ماه 1386 برابر با 2 فوریه 2008
ریاست
محترم انجمن پژوهشگران ایران
پس از عرض سلام، دعوت نامه سرکار برای شرکت در میز گردی در اوایل سال 2008
میلادی در پاریس جهت بررسی مشکلات اجتماعی امروز ایران را دریافت کردم واز
شما برای این دعوت نامه تشکر میکنم و آنرا فکر بجایی میدانم، فکری که ظاهرا
از سالها پیش شما را رها نمیکند؟
درنامه تان بنظرم رسید که از بکار بردن بعضی از لغات نظیر عدالت و سیاست و
آزادی و ... پرهیز میکنید و منجمله ریشه های آسیب پذیری مردم ایران را در "
باورهای از دست رفته، ناامیدی های گسترده و عدم اتکاء به نفس و عدم اعتماد
اجتماعی"جستجو میکنید ، در �حالیکه به نظر" من " روانپزشک و کمی اجتماع
شناس این پدیده ها " سمپتوم " ها و علائمی از بیماری مزمنی است که از یک
قرن پیش گرفتار آن گشته ایم و آن زیستن در بند نظام های دیکتاتوری است چه
فردی استبدادی و چه ایده ئولوژیک و مذهبی .
سلامت و دینامیک اجتماعی ما در یک قرن پیش منجر به انقلاب مشروطه گردید،
انقلاب و تحولی که در زمان خود نمونه بود و میتوانست برای همیشه رهایی بخش
باشد. رژیم ما نسبتا دموکراتیک و مشروطه گردید. رضا شاه گواینکه دست به
اقدامات بزرگ ورفرم های برجسته زد ولی در عین �حال طفل نوزاد مشروطه و
بهمراه آن آزادیهای نو پایه را در گهواره خفه کرد. پس از او و بخاطر �حوادث
و دگرگونیهای عظیم دنیایی دوران کوتاهی ملت ما کار آموزی آزادی و دموکراسی
کرد و متاسفانه به دنبال این وفقه کوتاه محمد رضا شاه به نوبه خود و با شدت
و�حدت بیشتری آزادیهای فردی و اجتماعی را از مردم میهن ما سلب کرد وبدین
ترتیب " بیماری " دوباره سیر پبیشرفت خود را کسب کرد.
طلیعه انقلاب امید بهبود و ا�حتمالا شفای بیماری را چندی در دلها بوجود
آورد ولی متاسفانه آن نیز دیری نپایید و نظام جمهوری تئوکراتبک و انحصارطلب
دوباره اجتماع ما را به سکوت و خفقان محکوم کرد و زمینه کاملا مناسبی را
باز برای پیشرفت بیماری ها بوجود آورد.
جناب ریاست، به همان ترتیب که انسان در دوران کودکی برای پرورش جسمی و
رو�حی و فکری خود نیاز به جنبش و رابطه و بخصوص بازی های کودکانه دارد و
بدون بازی کردن تکامل و تعادل رو�حیش خدشه پذیرخواهد شد، در سنین بالانیز
این اجتماع به "بازیهای دموکراتیک " کلوپ بازی ، سندیکابازی، روزنامه بازی،
�حزب بازی ... وجود دارد و به تعادل رو�حی اجتماع کمک میکنند.
نظام های دیکتاتوری و توتالیتری و ا�نحصارطلب مملکت ما تا بحال درست ملت
ایران را از همین ا�حتیاج اساسی که "بازیهای دموکراتیک" باشند محروم کرده
اند، این محرومی از آزادی بمثابه کمبودهای بیولوژیکی مثل کمبود ویتامین یا
پروتئین در مورد ارگانیزم موجود زنده عمل میکنند و کمبود آنها نیز اجتماع
را کم و بیش بیمار میکند.
این بیمارگونگی بوضو�ح در اجتماع ایران و تضاد های لاینحل آن به چشم میخورد
ولی با وجود آن من فکر میکنم که ما ملت نا امیدی نیستیم، به خصوص نسل جوان
ما در تکاپوی ساختن آینده خود است و بشکلهای مختلف، نگاهی به شرکت میلیونی
جوانان در کنکورهای دانشگاه یا اعتراضات و تظاهراتشان و یا مبارزه و مقاومت
منفی زنان با وجود سیستم سرکوب نمونه هایی از این بیم و امید است.
ولی در عین �حال وخامت گسترش نگران کننده مصرف مواد مخدر و " الکل های
مجهول الهویه"
نه به خاطر تمتع و تعنم و تفر�قه بلکه بیشتر برای از خود گریختن، فرار از
خجلت انفعال اجتماعی و بی نقشی در تعیین سرنوشت خود و ...
و یا یورشی به طرف پول و ثروت اندوزی نه به عنوان وسیله ای در داد وستد
اجتماعی بلکه بعنوان پناه گاهی برای جبران ا�حساس عدم امنیت فردی و اجتماعی
و تنها ارزش اجتماعی مطمئن.
پدیده اجتماعی دیگر شیوع و رواج ریا و تذویر و دو شخصیتی در سطو�ح مختلف
مردم، کمتر کسی را میتوان یافت که " دورن " و "بیرونش" در توازن و و�حدت
باشد، آنچه را که در منزل میکند و میگوید همان باشد که در اجتماع ، پدیده "
اسکیزوفرنی شکلی " که منجر به دور شدن افراد از هم و تنهایی و بالاخره بی
اعتمادی اجتماعی میگردد.
زندگی در ملاء عام طبق قانون و رسوم معمول و �حاکم و متعارف از طرفی و
زندگی پنهانی و "زیر زمینی" آزاد و خودخواه از طرف دیگر به همزیستی مسالمت
آمیز میرسند. دوگانگی و عدم اعتماد اجتماعی، همبستگی های فکری و گروهی را
متزلزل میکند در عین اینکه نظام �حاکم از این پدیده یعنی دوگانگی و بی
اعتمادی و ترس افراد از یکدیگر و بالاخره تفرقه اجتماعی بهره فراوان میبرد.
این چند نمونه مشتی از خروار است و نتیجه مستقیم و غیر مستقیم جبر حاکم بر
محیط اجتماعی وطن ما از یک قرن پیش بدون اینکه ذکری از بیماریهای متعدد و
جسمی و عضوی که آمارشان در طی سالهای اخیر بسیار بالا رفته و رابطه نزدیک
با فشارهای عصبی و رو�حی دارند کرده باشیم از سکته های قلبی گرفته تا
خودکشی . این نمونه ها فقط قستمی از مشکلات اجتماعی امروز ایران را مطرح
میکنند.
چنین جو سیاسی و فرهنگی رشد و تکامل مردان و زنان ، و در یک کلمه شخصیت های
سیاسی و اجتماعی دانا و دلسوز و شجاع و مستقل را کند و �حتی متوقف میکند و
این نیز غم بزرگ دیگری است.
پژوهشگران و صا�حبنظران و استادان در دیگر رشته های علوم انسانی که در این
بحث شرکت خواهند کرد بدون تردید نظرات خاص و تفسیرات دیگر و ا�حتمالا مکملی
در این زمینه خواهند داشت که به بررسی جامعیت بشری خواهد بخشید.
به امید پیشنهادات و نتیجه گیریهای مثبت و روشنگرا که بتوانند به ترمیم و
باز سازی و اصلا� یا درمان مشکلات اجتماع آشفته و استبداد زده ما کمک
کنند. در میز گرد پیشنهادی شما شرکت خواهم کرد.
با درود و عرض ارادت
دکتر اکبر پویان فر
|
دکتر اکبر پویانفر - روانپزشگ
